Notatki z filozofii: zeszyt czy laptop? Sprawdź, co lepsze!

Zastanawiasz się, czy na filozofii potrzebujesz tradycyjnego zeszytu, czy może lepiej postawić na nowoczesne rozwiązania? W tym artykule rozwiejemy Twoje wątpliwości i podpowiemy, jak notować, by faktycznie zrozumieć Sokratesa, Platona czy Hegla.

Zeszyt do filozofii w erze cyfrowej

W polskich szkołach średnich podejście do tego, czy zeszyt jest obowiązkowy na filozofii, jest naprawdę zróżnicowane. Wszystko zależy od nauczyciela jedni pedagodzy kategorycznie wymagają tradycyjnego zeszytu, widząc w nim dowód systematycznej pracy i narzędzie do chronologicznego porządkowania myśli. Inni z kolei są bardziej elastyczni i dopuszczają notatki na laptopie, w segregatorze czy na tablecie, stawiając przede wszystkim na efektywność nauki. Dlatego tak ważne jest, by na samym początku roku szkolnego dowiedzieć się, jakie są oczekiwania Twojego konkretnego nauczyciela to podstawa, by uniknąć nieporozumień.

Niektórzy nauczyciele wciąż mocno trzymają się tradycyjnego zeszytu, ponieważ uważają go za nieodłączny element procesu uczenia się. Postrzegają go jako świadectwo zaangażowania ucznia, miejsce, gdzie wszystkie myśli i lekcje są zebrane w jednym, chronologicznym porządku. To dla nich namacalny dowód tego, że uczeń systematycznie pracuje z materiałem i śledzi tok wykładu.

Jednak warto pamiętać, że odręczne notowanie ma swoje unikalne zalety, które mogą być szczególnie cenne przy nauce filozofii:

• Aktywizacja mózgu: Pisanie ręczne angażuje inne obszary mózgu niż pisanie na klawiaturze, co sprzyja lepszemu przetwarzaniu informacji.
• Głębsze zrozumienie: Proces ręcznego zapisywania zmusza do parafrazowania i syntezy, co prowadzi do głębszego zrozumienia nawet najbardziej złożonych idei filozoficznych.
• Lepsze zapamiętywanie: Badania pokazują, że odręczne notatki są zazwyczaj lepiej zapamiętywane niż te sporządzone na komputerze.
• Rozwój krytycznego myślenia: Konieczność formułowania własnych myśli i parafrazowania pomaga w rozwijaniu umiejętności krytycznego analizowania treści.

Jeśli tradycyjny zeszyt wydaje Ci się zbyt ograniczający, alternatywą mogą być luźne kartki i segregator. Taki system daje ogromną elastyczność możesz łatwo przestawiać notatki, dodawać nowe materiały, wycinać fragmenty z podręcznika czy tworzyć własne sekcje. To rozwiązanie idealne dla osób, które lubią mieć pełną kontrolę nad organizacją materiału i chcą swobodnie eksperymentować z układem swoich notatek filozoficznych.

Zeszyt czy laptop: pojedynek na notatki filozoficzne

Szybkie pisanie na klawiaturze, choć wydaje się efektywne, może okazać się pułapką, zwłaszcza na lekcjach takich jak filozofia. Często prowadzi to do bezrefleksyjnego przepisywania słów nauczyciela, zamiast do aktywnego przetwarzania i syntezy informacji. Kiedy palce same biegają po klawiaturze, umysł może się wyłączyć, co utrudnia prawdziwe zrozumienie i zapamiętanie materiału.

Filozofia to przedmiot, który często wykracza poza suche definicje i daty. Wymaga tworzenia map myśli, rysowania diagramów logicznych, schematów porównujących różne systemy filozoficzne, a także zapisywania własnych, często nieuporządkowanych na początku, refleksji na marginesie. Taką swobodę i elastyczność w tworzeniu wizualnych i tekstowych notatek jest znacznie łatwiej osiągnąć w tradycyjnym zeszycie, gdzie masz pełną swobodę ruchu, lub przy użyciu tabletu z rysikiem, który imituje pisanie po papierze. Standardowy edytor tekstu na laptopie może być w tym kontekście bardziej ograniczający.

Oczywiście, notatki cyfrowe mają swoje mocne strony:

• Łatwość wyszukiwania: Szybko znajdziesz potrzebne informacje dzięki funkcji wyszukiwania.
• Organizacja: Możesz tworzyć foldery, tagi i kategorie, co ułatwia porządkowanie materiału.
• Kopie zapasowe: Twoje notatki są bezpieczne dzięki możliwości tworzenia kopii w chmurze.
• Udostępnianie: Łatwo udostępnisz swoje notatki innym uczniom lub nauczycielowi.

Jednak cyfrowy świat niesie ze sobą również pewne wady, szczególnie jeśli chodzi o skupienie:

• Rozpraszacze: Powiadomienia z mediów społecznościowych, dostęp do internetu, gier czy innych aplikacji mogą skutecznie odciągnąć Twoją uwagę od lekcji.
• Mniejsze zaangażowanie: Pisanie na klawiaturze może prowadzić do bardziej pasywnego podejścia do notowania.
• Brak fizycznego śladu: Niektórzy uczniowie lepiej przyswajają materiał, gdy widzą fizyczny zapis swoich myśli.

Skuteczne notowanie: jak ułatwić sobie filozofię?

Niezależnie od tego, czy wybierzesz zeszyt, czy laptop, warto pamiętać, co tak naprawdę powinno znaleźć się w notatkach z filozofii:

• Kluczowe koncepcje i definicje: Podstawowe terminy i ich znaczenie.
• Argumenty i kontrargumenty: Główne linie rozumowania i ich krytyka.
• Przykłady: Ilustracje pomagające zrozumieć abstrakcyjne idee.
• Własne refleksje i pytania: Twoje przemyślenia i wątpliwości pojawiające się podczas lekcji.
• Połączenia między ideami: Zauważanie związków między różnymi filozofami, epokami czy koncepcjami.

Jedną z bardzo polecanych metod jest metoda Cornella. Oto jak ją zastosować:

1. Podziel stronę: Podziel kartkę na trzy sekcje. Największa część (około 2/3 strony) przeznaczona jest na główne notatki z lekcji. Po lewej stronie, w węższym pasie (około 1/3 strony), zapisuj hasła kluczowe, pytania lub główne idee. Na samym dole strony zostaw miejsce na krótkie podsumowanie całej lekcji.
2. Notuj podczas lekcji: W głównej części zapisuj to, co mówi nauczyciel, starając się parafrazować i syntetyzować informacje.
3. Uzupełniaj po lekcji: Po zajęciach, w lewym pasie, zapisz pytania lub słowa kluczowe, które pomogą Ci przypomnieć sobie treść notatek. W tym samym czasie możesz też uzupełnić swoje główne notatki.
4. Podsumuj: Na dole strony napisz krótkie, kilkuzdaniowe podsumowanie całej lekcji własnymi słowami. To świetne ćwiczenie na utrwalenie materiału.
5. Wykorzystaj do nauki: Przed klasówką zakryj główną część notatek i staraj się odpowiedzieć na pytania lub wyjaśnić hasła kluczowe, korzystając tylko z lewej kolumny. Następnie sprawdź swoje odpowiedzi z głównymi notatkami.

Nie bój się eksperymentować i stworzyć własny, unikalny system notowania! Możesz używać kolorów do kategoryzowania różnych typów informacji (np. czerwony dla definicji, niebieski dla przykładów), stosować symbole do oznaczania relacji między pojęciami (np. strzałki, znaki zapytania) lub wypracować własne skróty, by szybciej zapisywać kluczowe myśli. Chodzi o to, by notatki były dla Ciebie czytelne i pomocne.

Jeśli zdecydujesz się na tradycyjny zeszyt, oto kilka praktycznych wskazówek dotyczących jego wyboru:

• Format A4: Wybieraj zeszyty w większym formacie, np. A4. Dają one znacznie więcej przestrzeni na notatki, rysunki, schematy i mapy myśli, co jest kluczowe przy filozofii.
• Linia lub kratka: Zarówno zeszyty gładkie, jak i w kratkę mogą być dobre. Gładkie kartki dają największą swobodę rysowania, ale kratka może pomóc w utrzymaniu porządku, zwłaszcza przy tworzeniu tabel czy schematów.
• Kołozeszyty: Zeszyty na spirali (kołozeszyty) są bardzo praktyczne, bo można je otworzyć na płasko i łatwo wyrywać kartki, jeśli popełnisz błąd.
• Bullet journal: Jeśli lubisz mieć kontrolę nad układem i organizacją, notes typu bullet journal może być świetnym rozwiązaniem, choć wymaga więcej pracy przy tworzeniu własnych szablonów.

Zeszyt do filozofii: ostateczna decyzja

Podsumowując, nie ma jednej, uniwersalnej odpowiedzi na pytanie, czy zeszyt jest konieczny na filozofii. Najlepsze podejście to takie, które jest dopasowane do Twojego indywidualnego stylu nauki, specyfiki tego przedmiotu który przecież wymaga nie tylko zapamiętywania, ale przede wszystkim refleksji i wizualizacji oraz Twojego aktywnego zaangażowania w proces notowania. Zachęcam Cię do eksperymentowania i łączenia różnych metod, by znaleźć to, co działa najlepiej dla Ciebie.

Najlepszym sposobem na uniknięcie wszelkich nieporozumień i wątpliwości jest jednak rozmowa z nauczycielem. Bezpośrednie zapytanie o jego oczekiwania dotyczące formy notatek na początku roku szkolnego to najprostsza droga do tego, by wiedzieć, czego się trzymać.