W roku szkolnym 2025/2026 wielu rodziców i opiekunów zastanawia się nad możliwością wprowadzenia nauki zdalnej w szkołach podstawowych. Ten artykuł dostarczy klarownych informacji na temat aktualnych przepisów i zasad, które mogą wpłynąć na tryb nauczania, pomagając rozwiać wątpliwości i zapewnić poczucie bezpieczeństwa.
Nauka zdalna w szkołach podstawowych w roku szkolnym 2025/2026 wyjaśniamy, kiedy jest możliwa.
- Nauczanie stacjonarne jest podstawową formą edukacji w roku szkolnym 2025/2026; nie ma planów systemowego powrotu do nauki zdalnej.
- Nauka zdalna jest traktowana jako rozwiązanie wyjątkowe, wprowadzane lokalnie przez dyrektora szkoły w ściśle określonych sytuacjach.
- Główne przyczyny zawieszenia zajęć stacjonarnych i potencjalnego wprowadzenia nauki zdalnej to zagrożenie epidemiczne, ekstremalne warunki pogodowe, niska temperatura w budynku szkolnym oraz nadzwyczajne zdarzenia, takie jak awarie.
- Decyzja o wprowadzeniu nauki zdalnej z powodu zagrożenia epidemicznego wymaga zgody organu prowadzącego i pozytywnej opinii sanepidu.
- W przypadku zawieszenia zajęć stacjonarnych trwającego dłużej niż dwa dni, dyrektor szkoły ma obowiązek zorganizować zajęcia w trybie zdalnym od trzeciego dnia.
- Szkoły są przygotowywane na ewentualność czasowego przejścia na naukę zdalną, m.in. dzięki doposażeniu w sprzęt w ramach Krajowego Planu Odbudowy.
W roku szkolnym 2025/2026 podstawową formą realizacji obowiązku szkolnego pozostaje nauczanie stacjonarne. Nie przewiduje się systemowego, ogólnopolskiego powrotu do nauki zdalnej, co jest wynikiem analiz i wniosków wyciągniętych z doświadczeń pandemii. Kontrola Najwyższej Izby Kontroli wykazała negatywne skutki długotrwałego nauczania zdalnego, takie jak obniżenie jakości kształcenia, pogłębienie nierówności edukacyjnych oraz negatywny wpływ na kondycję psychiczną i fizyczną uczniów. Dlatego też, zgodnie z ustawą Prawo oświatowe oraz rozporządzeniem Ministra Edukacji i Nauki, nauka zdalna jest traktowana jako rozwiązanie wyjątkowe, wprowadzane jedynie w uzasadnionych przypadkach i na poziomie lokalnym. Priorytetem jest zapewnienie uczniom możliwości bezpośredniego kontaktu z nauczycielem i rówieśnikami w środowisku szkolnym.
Decyzja o przejściu na nauczanie zdalne spoczywa na dyrektorze szkoły i może być podjęta w ściśle określonych sytuacjach, które zagrażają bezpieczeństwu lub zdrowiu uczniów, albo uniemożliwiają prowadzenie zajęć w tradycyjnej formie. Podstawą prawną dla takich działań jest nowelizacja przepisów, która od 1 września 2022 roku pozwala na organizację zajęć zdalnych nie tylko w sytuacjach kryzysowych związanych z epidemią, ale również w innych, uzasadnionych okolicznościach. Kluczowe jest, aby takie rozwiązanie było stosowane rozważnie i tylko wtedy, gdy jest to absolutnie konieczne, minimalizując jego negatywne skutki dla procesu dydaktycznego i rozwoju społecznego dzieci.
Dyrektor szkoły może podjąć decyzję o zawieszeniu zajęć stacjonarnych i organizacji nauczania zdalnego w przypadku wystąpienia ekstremalnych warunków pogodowych. Dotyczy to sytuacji, gdy temperatura zewnętrzna mierzona o godzinie 21:00 przez dwa kolejne dni wynosi -15°C lub mniej. Podobne zasady obowiązują przy bardzo intensywnych opadach śniegu, które mogą paraliżować transport i utrudniać bezpieczne dotarcie do placówki. Dodatkowo, zajęcia mogą zostać zawieszone, jeśli temperatura w salach lekcyjnych spadnie poniżej 18°C, co również negatywnie wpływa na komfort i efektywność nauki.
Innym ważnym powodem do zawieszenia zajęć stacjonarnych są nadzwyczajne zdarzenia, które uniemożliwiają bezpieczne funkcjonowanie szkoły. Mogą to być różnego rodzaju awarie, na przykład pożar kotłowni, uszkodzenie instalacji grzewczej czy inne sytuacje zagrażające życiu lub zdrowiu uczniów i personelu. W takich okolicznościach dyrektor ma prawo podjąć decyzję o natychmiastowym zawieszeniu zajęć. Co istotne, jeśli takie zawieszenie trwa dłużej niż dwa dni, dyrektor szkoły jest zobowiązany do zorganizowania zajęć w trybie zdalnym, najpóźniej od trzeciego dnia trwania przerwy w nauczaniu stacjonarnym.
Zagrożenie epidemiczne, które jeszcze niedawno było głównym powodem wprowadzania nauczania zdalnego, nadal stanowi jedną z przyczyn możliwego zawieszenia zajęć stacjonarnych. W przypadku pojawienia się lokalnych ognisk chorób zakaźnych, dyrektor szkoły może zdecydować o przejściu na tryb zdalny. Jednak taka decyzja nie jest podejmowana samodzielnie. Wymaga ona uzyskania zgody organu prowadzącego placówkę (np. gminy lub powiatu) oraz pozytywnej opinii właściwego inspektora sanitarnego, który ocenia skalę zagrożenia i adekwatność proponowanych środków zaradczych.
Kto i na jakich zasadach formalnie wprowadza nauczanie zdalne w szkołach podstawowych?
- Dyrektor szkoły jest odpowiedzialny za ocenę sytuacji i podjęcie decyzji o ewentualnym zawieszeniu zajęć stacjonarnych.
- W przypadku zagrożenia epidemicznego, decyzja dyrektora wymaga zgody organu prowadzącego oraz pozytywnej opinii sanepidu.
- W sytuacjach awaryjnych lub ekstremalnych warunków pogodowych, dyrektor może podjąć decyzję samodzielnie.
- Jeśli zawieszenie zajęć stacjonarnych trwa dłużej niż dwa dni, dyrektor ma obowiązek zorganizować zajęcia zdalne od trzeciego dnia.
W obliczu potencjalnych wyzwań, jakie niesie ze sobą konieczność szybkiego przejścia na nauczanie zdalne, polskie szkoły są systematycznie doposażane w niezbędny sprzęt. Działania te są realizowane między innymi w ramach Krajowego Planu Odbudowy, co ma na celu zwiększenie ich gotowości technologicznej. Dzięki tym inwestycjom placówki dysponują większą liczbą komputerów, tabletów i dostępem do platform edukacyjnych, co ułatwia organizację lekcji online w sytuacjach kryzysowych.
W przypadku zawieszenia zajęć stacjonarnych, które trwa dłużej niż dwa dni, dyrektor szkoły ma prawny obowiązek zapewnić uczniom kontynuację nauki w trybie zdalnym. Zajęcia te muszą zostać zorganizowane najpóźniej od trzeciego dnia od momentu zawieszenia zajęć tradycyjnych. Zapewnia to ciągłość procesu edukacyjnego i minimalizuje przerwy w zdobywaniu wiedzy przez uczniów, niezależnie od przyczyn tymczasowego zamknięcia placówki.
Doświadczenia z okresu pandemii COVID-19, która rozpoczęła się w Polsce w marcu 2020 roku, dostarczyły wielu cennych lekcji dotyczących nauczania zdalnego. Kontrola przeprowadzona przez Najwyższą Izbę Kontroli ujawniła szereg negatywnych skutków, jakie długotrwałe nauczanie wirtualne miało na edukację. Wskazano na obniżenie ogólnej jakości kształcenia, pogłębianie się nierówności edukacyjnych między uczniami z różnych środowisk oraz znaczące pogorszenie kondycji psychofizycznej dzieci i młodzieży. Te wnioski podkreślają, jak ważne jest traktowanie nauki stacjonarnej jako podstawowej i preferowanej formy edukacji, a nauczania zdalnego jako narzędzia awaryjnego, stosowanego tylko w uzasadnionych przypadkach.
